Schoen zetten


Het zetten van schoenen of het ophangen van kousen bij de schoorsteen is een belangrijk onderdeel van het Sinterklaasfeest dat zijn parallel vindt in het hooioffer dat werd klaargezet voor Sleipnir, het achtbenige paard van Wodan.

Dit kenmerk komt in de volgende bronnen en onderwerpen voor:

Teksten:
  1. 1720 – …Sint Niklaas met zyn paardje ter schoorsteen inkomt…
  2. 1825 – De heilige gaat rond en reikt de berkenroê – Spanje
  3. 1814 – Dezen brengt hij, in den schoê, ,,Niets dan slechts een’ berken roê – Sint Nikolaas
  4. 1679 – Hare kinderen een deel leugens wijs maecken van een seeckere paepsche sanct/ ghenaemt S. Claes/
  5. 1645 – Heer! ’t is morgen Sinterklaas; De Bruigom moet,[…]Sijn Bruidje deze nacht wat in ‘er schoentje geven.
  6. 1316/1657 – Het volksgebruik was echter te diep ingeworteld; en in weêrwil van het verbod heeft later de viering van den St. Nicolaas-avond weder plaats gehad.
  7. 1850 (voor 1850) – Geen zwarte kop Met huiden om het lijf geslagen En hoornen op. Geen ketens ramm’len langs de keijen
  8. 1668 – Kupido schoen-zetter – “Om Sinter Klaes, en hy verzocht, Dat hy zijn Schoentje brengen moght”
  9. 1871 – Maar aan al die ….preeken… stoorden de Nederlanders zich niemendal… zij wisten…dat zij die ‘t beweerden te dwaas waren om aan te horen.
  10. 1779 – Op de markt van Sint Niklaas!
  11. 1667 – Op een Sinter Klaas-gift van Glas geblasen
  12. 1644 – Sint Niclaes. den 6. December.
  13. 1810 – Sint Nicolaas Zie eens Mietje!
  14. 1659 – Dat de Jonghe-luy hem loven met geraes. […] W’ hebben immer een veel goeder Sinte Claes:
  15. 1654 – Sinter Klaas voor de kinderen
  16. 1814 – St. Nikolaas en het stoute Mietje
  17. 1732 – Van Nikolaus, den 6. December.
  18. 1873 – Wij hebben weinige dagen geleden, op nieuw St. Nicolaas gevierd
  19. 1765 – Wilje jou schoen van Nacht niet voor mijn Bed komen zetten?…
  20. 1655 – ZInter-Klaas heeft van de nacht
  21. 1730 – Zinter-Klaas Vreugd
  22. 1772 – Noch deeze Week valt de beroemde St. Nicolaasdag in: waarop ik in myne jeugd al vry sterk gesteld was, en dien ik niet gaarne zou hebben zien afschaffen
  23. 1788 – By helderen dag rydt een Man, in het wit gekleed, en zeer fraai versierd, te paard door de straaten der Steden. (ook: Sint Nikolaas/Klaas Vaak)
  24. 1827 – The similarity between the Italian Beffana (Befana) and the ideal [black!] Sandy Claus of the American children is curious.
  25. 1843 (1894) – Boems! d’r valt ‘n roei, en strompelt Pieter brommend uut de kas.
  26. 1802 – Zij laggen om Zint Nicolaas Die met een ketting loopt, En maakt een drommels groot geraas 
  27. 1880 – Lange tijd werd in West-Friesland door de kinderen op de avond van vijf december ‘stoeltje gezet’.
  28. 1821 – Al doet uw naam hen beven, Gij komt toch lekkers geven.[…] Dat nooit geen roede uw oog verschrikk’, Maar ’t loon der deugd uw ziel verkwikk’.
  29. 1823 – “Met een’ zwaren stap ging hij nu langzaam in de kamer, bleef voor de kinderen staan met ene lage baard, grooten neus en eene gard in de hand.
  30. 1825 – zij zetten elk een’ nieuwen klomp, met hooi en haver gevuld, onder den schoorsteen, en vroegen wel vijf-en-twintig maal aan hun moeder, of zij geloofde, dat St. Nikolaas wat brengen zoude?”
  31. 1827 – en nu zagen wij, zoo wij meenden, duidelijk St. Nicolaas met een zwart gezigt, met eene ruige muts op, en eene zweep en roede in de hand, de deur uitsluipen.
  32. 1828 – Wij denken om geen’ zwarten man, Maar wel om het loon der deugd.”
  33. 1830 – Nu zongen allen: Sint Nic’laas, Komt morgen weêr te paard!
  34. 1835 (1834) – “…van waar het gekomen is, dat men u soms heeft willen wijsmaken: dat Sint-Nikolaas des nachts te paard rondrijdende, u zijne geschenken door den schoorsteen […]deed toekomen;
  35. 1837 – Zij nam zich daarbij in acht, den goeden Kinder-heilig niet tot een’ bullebak te maken
  36. 1840 – Willem en Doortje wijsmaken, dat Sint Nikolaas dezen nacht rijden zal en dan bij haar schoentje met hooi wat Nikolaas-popjes zetten en in het raam en op den schoorsteenmantel, o, wat zullen zij dan opzien en in de handjes klappen!”
  37. 1846 – Men verkleedt zich dan ook wel eens, en rammelt met een’ ketting.
  38. 1847 – Daar was Sint Nikolaas waarlijk te goed en vriendelijk voor, om na zijnen dood voor een’ bullebak gebruikt te worden.
  39. 1849 – “Ik heb ’t nog niet vergeten, dat hij mij, verleden jaar, in zijn zak wou stoppen en meênemen naar Spanje.”
  40. 1853 – Een reizende hansworst te paard of op klompen, een vervaarlijk spook met rammelende kettingen in den schoorsteen om de kleine kinderen bang te maken…
  41. 1856 – “Daar lig ik te droomen: St. Nikolaas rijdt met zijn’ schimmel den schoorsteen in, in de kamer – naar de tafel – een grooten zak neemt hij van het paard – hij tast er in – hij…. ik ben weêr wakker. “
  42. 1860 – Kom, doe dat leelijk mom eens af
  43. 1860 – Misschien komt hij weer met vuurige oogen, met ketenen rammelend, in een beestenhuid… “dat praat ge hun… in nog geen eeuwen uit het hoofd.”
  44. 1860 (1861) – Amsterdammers, als goede Sint Niklaasmannen, […], in den nacht tusschen den 5den en 6den December, de schoenen en korfjes hunner kinderen met vergulde koek gevuld
  45. 1866 – Kreeg je morgen ‘reis een roê?
  46. 1866 – “Sint Niklaais avond, als de schoe gezet wordt.”
  47. 1870 (1872) – Zijn trouwe knecht Ruprecht verzelt hem. Schimmel is beladen met pakken en zakken vol van alle denkbare kostelijkheden, hoewel er ook een groote zak langs zijne zijden hangt, bestemd tot ontvangst van…
Tekstbron:
  1. 1765 – De boere studeerkamer
  2. 1871 – De Volksvermaken
  3. 1850 – Sint Nikolaas en zijn knecht
Legenden:
  1. Drie Meisjes (bruidsschat) (Legenda Aurea)
Begeleiders:
  1. Befana
Films:
  1. 2011 – Mikuláš
  2. 1936 – Sint Nicolaas
Illustraties:
  1. 1862 – A visit from Saint Nicholas-2
  2. Belgische Centsprent – knecht
  3. Belgische Centsprent – La saint Nicolas et saint Fouettard
  4. Belgische centsprent – zwarte knecht
  5. 1790 – La Befana
  6. 1810 – Sint Nicolaas- Zie eens Mietje
  7. 1894 – Sint Nicolaastafel (kader van een centsprent)
  8. 1885 – Tekening bij de Opera Mikuláš (Tsjechië )
  9. 1770 – Wanneer Sint Nicolaas veel lekkernijen geeft
  10. 1885-1890 Sint Nicolaasspel
  11. 1821 – Sint Nikolaas
  12. 1828 – St. Nicolaasavond
  13. 1835 – Illustratie naar schilderij Jan Steen (katholieke versie)
  14. 1849 – Eccola Vera Befana Pangiallo Toroni Boba Dolce
  15. 1762 – Maria Christina van Oostenrijk (1742-1798)
Postkaarten:
  1. Krampus kijkt door het raam
Schilderijen:
  1. 1670 – Het Sint Nicolaas Feest (1) – Protestantse Versie
  2. 1665 – Het Sint Nicolaas Feest (2)- Katholieke Versie
  3. 1837 – Nederlandse Sint in de VS. “Santa Claus, or St. Nicholas”
  4. 1870 – Pieter-mijn-knecht van Gaetano Chierici
  5. 1685 – Richard Brakenburgh / ‘Het Sint Nicolaasfeest’
  6. 17de eeuw – ‘Aquarel’ Cornelis Dusart.
Share