Knecht Ruprecht

In verschillende delen van Duitsland wordt de begeleider van Sint Nicolaas Knecht Ruprecht genoemd. In tegenstelling tot wat vaak beweerd en gedacht wordt, zijn deze figuren vaak geheel zwart geschminkt, soms met baard. Ook roetvegen komen echter voor. Een bijzondere foto hieronder betreft de schimmelruiter. In Nederland zien we Zwarte Piet vaak op een paard (soms een ezel) zitten. Ook dit hoort bij de duorol van Sinterklaas en Zwarte Piet. Het plaatje hieronder van de Knecht Ruprecht met hoorns geeft de verbinding van deze figuur naar de meer Krampusachtige begeleiders aan (die zonder in begeleiding te zijn van Sint Nicolaas ook wel Perchten genoemd worden. Rupercht (Ruwe Percht) oftewel Ruprecht zoals deze figuur genoemd wordt, duidt ook in die richting.) Dit sluit aan bij de gehoornde figuren die er ook in Nederland waren in de Sinterklaasperiode. Zie het gedicht van Harme Bevoort.

 

 

 

 

Land:
  1. Duitsland
Kenmerken:
  1. Hoorns
  2. Sint Maarten
  3. Zak/korf/mand
Teksten:
  1. 1896 – …bepakt en beladen als Knecht Ruprecht .
  2. 1840 – …en ziedaar de oorzaak, waarom de Duivel in het bijgeloof insgelijks met bespotting wordt bejegend.
  3. 1913 – maar ook Knecht Ruprecht – Zwarte Piet noemden de kinderen hem…
  4. 1840 – Pieterman…daar wij al deze namen gerust kunnen aanmerken als op den Duivel overgevloeid van de Huisgeesten
  5. 1840 – Zoo spreekt men in Duitschland van Knecht Ruprecht en Knecht Nikolaas.
  6. 1861 – Zwart als roet…(tot nadeel voor mijn goed, want dat wordt daardoor…)
  7. 1840 – Zwarte Piet, Joost, Jochem, Oude Joost, Oude Jochem, Hans, Hansneef, Hansmichel, Joris op de Stelten, Heintje Pik, Oom Hendrik, Hein en Heintjeman
  8. 1853 – Een reizende hansworst te paard of op klompen, een vervaarlijk spook met rammelende kettingen in den schoorsteen om de kleine kinderen bang te maken…
  9. 1860 – met de groote bisschopsmuts op het hoofd en voor het overige gehuld in een wollenkleed of in een beddelaken, vergezeld van zijnen minder heiligen dienaar, Pluto, Zwarteman, of knecht Ruprecht geheeten.”
  10. 1803 – Knecht Ruprecht war sein Sklav, en schwarzgebrannter Neger
  11. 1866 – “die voorstelling dat Sint-Nicolaas gevolgd door een knecht, rondrijdt op zijn witten schimmel slechts eene wijziging van de reis, die Wodan, de god der elementen, ’s winters deed met zijn knecht Ruprecht, om overal zegen te verspreiden.”
  12. 1870 (1872) – Zijn trouwe knecht Ruprecht verzelt hem. Schimmel is beladen met pakken en zakken vol van alle denkbare kostelijkheden, hoewel er ook een groote zak langs zijne zijden hangt, bestemd tot ontvangst van…
Foto's:
  1. 2013 – BELGIE – NIKOLAUS UND HANS MUFF
Illustraties:
  1. jaartal onbekend – Knecht Ruprecht met hoorns
Share